In de Griekse mythologie wordt het verhaal verteld van Alkyone, de dochter van Aeolus, de god van de wind, en Ceyx, de zoon van de avondster Hesperus. De twee hadden een gelukkig huwelijk, maar wisten de goden te ontstemmen door zich Zeus en Hera te noemen. Om hun hoogmoed te straffen werden de twee veranderd in vogels: Ceyx werd een meeuw, Alkyone een ijsvogel. Van deze twee figuren zijn de namen van twee andere ijsvogelgeslachten afgeleid, Ceyx en Halcyon. Vandaar de naam Halcyon van een bibliofiele boekenreeks (met een ijsvogel als vignet) en een tijdschrift, beide uitgegeven door A.A.M. Stols. Halcyon 23 is daarnaast de naam van een soort schip. Door deze Griekse sage werd een beeld van de ijsvogel als symbool van onvoorwaardelijke trouw gecreëerd dat tot in de 19e eeuw standhield. In de 17e eeuw veronderstelde de natuuronderzoeker Conrad Gesner dat het vrouwtje na de dood van het mannetje een compleet rouwproces doormaakte. Ook in China gold de ijsvogel als het symbool van huwelijkstrouw. Daarnaast stond de ijsvogel lange tijd symbool voor macht, rijkdom, vrede en schoonheid. Ook in verscheidene andere legenden, sagen en verhalen speelt de ijsvogel een rol. Zo zou volgens een Franse legende de oorspronkelijk grijze ijsvogel aan zijn bonte kleuren zijn gekomen nadat hij in navolging van de eerder ter verkenning uitgezonden duif de ark van Noach had verlaten. De vogel zou vervolgens vanwege een storm hoger zijn gaan vliegen, en een rode buik hebben gekregen van de ondergaande zon en een blauwe rug van de hemel. Vanwege zijn kleurenpracht werd de ijsvogel veelvuldig afgebeeld op schilderijen. Zo is de soort te zien op het drieluik De Tuin der Lusten van Jeroen Bosch en staat een paartje afgebeeld op Vogels in een landschap van Roelant Savery. De ijsvogel werd afgebeeld op het laatste Nederlandse 10-guldenbiljet. In het bijgeloof speelt de ijsvogel vaak een belangrijke rol. Zo werden in het verleden binnen sommige culturen de veren en maag van de ijsvogel in talismans verwerkt als afweermiddel tegen blikseminslagen. Het hart van een ijsvogel werd soms als ketting gedragen om onheil af te wenden. Gemummificeerde ijsvogels werden gebruikt als kompas, windvaan of afweermiddel tegen nachtelijke insecten. Paracelsus ging ervan uit dat het lichaam van de ijsvogel na de dood niet tot verrotting overging, en de natuuronderzoeker Balthasar Sprenger schreef nog in 1753 een artikel waarin dit werd bevestigd.

[Bron: www.wikipedia.nl]